جام جم آنلاين: سيدمحمد خاتمي دبيركل مجمع روحانيون مبارز و رهبر جنبش اصلاحات در ايران، عصر امروز دوشنبه در جمع پرشور دانشجويان دانشگاه تهران به گونه اي سخن گفت كه احتمال حضور وي را در انتخابات رياست جمهوري دوره دهم در خردادماه آينده بسيار ضعيف نشان مي دهد. با اين حال، وي گفت كه اين اظهارات به معناي تصميم قطعي براي نيامدن نيست و هنوز دارد اين مساله را بررسي مي كند.

حجت‌الاسلام والمسلمين خاتمي عصر امروزدر اين اجتماع كه به مناسبت بزرگداشت شهداي 16 آذر و روز دانشجو از سوي انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران و علوم پزشكي تهران برگزار شده بود، خطاب به دانشجويان كه به دليل تراكم جمعيت، به صورت ايستاده در سالن حضور داشتند، اظهارداشت:" نمي‌توان به مردم قول داد و نتوانست عمل كرد و سپس جريان‌ها و جناح‌ها شروع به حمله كنند. بنده معتقدم بايد فردي بيايد كه مي‌تواند كار بكند، البته من نمي‌گويم نه، دارم بررسي مي‌كنم. "

به گزارش ايسنا، اين سخنان خاتمي با تشويق مكرر دانشجويان مواجه شد.

وي خاطرنشان كرد: اگر به سراغ افرادي برويم كه هم برنامه دارند و هم تحول‌خواهند و هم حساسيتي كه روي ماها وجود دارد، روي آن‌ها نيست، در خدمت بيشتر به مردم بوده‌ايم. ما و شما بايد تلاش كنيم تا آنچه بيشتر به نفع ملت، انقلاب و جامعه است، ان‌شاءالله عملي شود.

رييس جمهوري سابق كه در سخنانش به تفصيل در باره 16 آذر و وظيفه جنبش دانشجويي در عصر كنوني سخن گفت، هنگام پاسخ به پرسشهاي دانشجويان تمايل نداشت به سوالات مربوط به نامزدي خود در انتخابات آتي پاسخ دهد، اما پس از اصرار دانشجويان در اين زمينه گفت: ‌در انتخابات رياست‌جمهوري كه پيش روي ماست، ابتدا بايد پرسيد چه بايد كرد، كه اين يك مساله است و صحبت شما در رابطه با شخص بنده نيز مساله‌ي ديگري است.

وي ابتدا به بخش دوم موضوع پرداخت و اظهارداشت: افرادي نظير بنده از نسلي هستيم كه در كودكي شاهد نهضت مقاومت ملي، استقرار حكومت ملي و بعد كودتاي آمريكايي و ضدملي 28 مرداد بوده است. در نوجواني شاهد شروع نهضت بسيار گسترده و عميق به رهبري امام بوديم و در بهترين سال‌هاي عمر در حوزه و دانشگاه لحظات شيرين و تلخي داشتيم؛ البته نه در حد بزرگاني كه در اين زمينه خيلي مايه گذاشتند، بلكه در حد ناچيزي، دست بر آتش مبارزات، چه در زمينه فكري و چه در زمينه عملي، داشتيم.

خاتمي ادامه داد: انقلاب اسلامي براي ما نويد يك بامداد روشن و نجات كشور از يك دوران سياه را داشت؛ اما سوال اينجاست كه ملت ما چه مي‌خواستند؟

وي خود پاسخ داد: از صد سال پيش كه جنبش اجتماعي شروع و زماني كه انقلاب اسلامي پيروز شد، بيش از 13 قرن از حضور اسلام در اين سرزمين مي‌گذشت. اين اسلام و دنياي اسلام در مواجهه با دنياي جديد كه به لحاظ سياسي، فكري و اقتصادي تحولاتي را ايجاد كرده بود، رويكردهاي مختلفي پيدا كرد كه يكي رويكرد انفعالي بود و از طرف سنت‌پرستان كه فقط به ظواهر دين و انديشه‌هاي خود پايبند بودند، مطرح مي‌شد. هم‌چنين مساله‌ مقاومت كامل در مقابل غرب مطرح شد، البته مي‌دانيد اين روش و سنت، خود از عوامل بسط و پيدايش سكولاريسم در كشورهاي اسلامي بوده است.

وي افزود: در ميان اين افراد كساني روشن‌بين‌تر بودند و مي‌دانستند اوضاع تغيير كرده و سعي مي‌كردند اسلام را به گونه‌اي مطرح كنند كه بتواند حلال مشكلات باشد.

رييس موسسه بين‌المللي گفت‌وگوي فرهنگ‌ها و تمدن‌ها خاطرنشان كرد: در عمل اين‌ها فقط به امارت كامل و خلافت اسلامي كه سابقه در تاريخ داشت، مي‌انديشيدند. در اين ميان انقلاب اسلامي به رهبري حضرت امام بود كه جمهوري اسلامي را مطرح كرد؛ بينشي روشن كه در عين حال مي‌بايست بر هويت خود ملت تكيه كند، مي‌خواست از دستاوردهاي بزرگ دنيا در همه‌ي عرصه‌ها استفاده كند. ما در رويكرد اول ارتجاع كامل مي‌بينيم و در قسمت دوم، يعني آن‌ها كه به خلافت مي‌انديشيدند، اگر روي كار مي‌آمد، يك نظام خشن كه فقط به ظواهر تكيه مي‌كرد و همه آزادي‌ها را از بين مي‌برد، ايجاد مي‌شد كه نمونه آن را در همسايگي خودمان ديديم.

خاتمي ادامه داد: جمهوري اسلامي براي همه ما نويدبخش بود كه بتوانيم بر اساس آن تحولي را ايجاد كنيم؛ چنان‌كه فداكاري‌هايي براي آن، و اين همه شهيد داده و تلاش‌ شد. اكنون هم هر كاري كه براي تحقق آن جمهوري به آن صورت كه امام گفت و به آن صورت كه در قانون اساسي آمده و خواست ملت ماست، انجام مي‌دهيم.

مشكلات موجود بر سر راه نامزدي خاتمي

رهبر جنبش اصلاحات در ادامه سخنانش، به تشريح مشكلاتي كه در روند موجود به چشم مي خورد، اشاره كرد و اظهارداشت: ما با اين روند با مشكلاتي روبرو هستيم. معتقديم با اين روند كه ممكن است حتي با حسن نيت هم باشد، پيشرفت دور از دسترس است، مشكلاتي همچون فقر، تبعيض و نابرابري افزايش پيدا مي‌كند، تهديدها عليه ايران افزايش پيدا مي‌كند، حتي خطر تخريب اسلام و آرمان‌هاي انقلاب نيز وجود دارد.

خاتمي با بيان اين كه براي كساني كه دلبسته نظام، ‌اسلام، مردم و داراي انديشه هستند، انديشيدن درباره تغيير وضعيت موجود امر مطلوبي است، افزود: معتقديم كشور ظرفيت‌هاي فراواني به لحاظ مدني، ‌اقتصادي، موقعيت ژئوپلوتيك و ژئواستراتژيك دارد كه هم مي‌توان از اين مشكلات رهايي پيدا كرد و هم در جهت تامين خواسته‌هاي سياسي، اقتصادي و اجتماعي مردم برنامه ارائه داد.

وي خاطرنشان كرد: بنده با كارشناسان و خبرگان در ارتباط هستم و معتقدم آسان‌ترين كار براي خدمت به مردم، داشتن برنامه است، اما مساله اين است كه آيا برنامه‌ و شعار خوب داشتن براي اين كه بتوان به مردم خدمت كرد، كافي است؟ اگر اين برنامه و منتخب مردم با پشتوانه يك تفاهم ملي و پشتوانه همه اركان و ارگان‌هاي نظام روي كار نيايد و يا برعكس در مقابل برنامه‌هايش كارشكني شود، نه تنها نمي‌شود از اين امكانات استفاده كرد، بلكه حتي ممكن است امكانات موجود را به هدر دهد.

رييس دولت دوم خرداد تصريح كرد: در صورتي مي‌توان با برنامه آمد كه مطمئن بود مي‌توان آن را اجرايي كرد و دستگاه‌ها و نهادهايي كه داراي قدرت هستند پشتيبان باشند تا حداقل كارشكني نشود؛ بنابراين اگر كسي با وجود اين كه مي‌داند برنامه دارد، ولي نمي‌تواند كار كند در ‌آمدن ترديد مي‌كند، نشانه عافيت‌طلبي نيست، بلكه نشانه اين است كه آيا مي‌تواند كار بكند يا نمي‌تواند. اگر همه چيز بر وفق مراد نباشد يا كارشكني در كار باشد، نمي‌توان كار را انجام داد.

رييس‌جمهور سابق كشورمان افزود: اما اين كه چه بايد كرد؟ بنده معتقدم بايد با تدبير انديشيد و در مسير خدمت به مردم و آرمان‌هاي آن‌ها كار كرد، هم‌چنين براي اعتلاي كشور، تامين آزادي‌ها در جامعه، مبارزه با فقر، ايجاد توليد و اشتغال و ساير مسائل و همچنين دفع تهديدها تلاش كرد.

وي خاطرنشان كرد: در اينجا نبايد متوجه فرد باشيم. اگر كسي احساس كند آمدن او با كارشكني توام مي‌شود بايد به سراغ فردي رفت كه تحول‌خواه باشد و روي او هم حساسيت كمتر باشد تا هم بتواند به مردم خدمت كند و هم نيروها هدر نرود.

خاتمي گفت: بنابراين همه بايد در عرصه‌ انتخابات حضور داشته باشيم و بكوشيم آن‌چنان كه به مصلحت جامعه است دفاع و تبليغ براي آمدن افرادي كه برنامه دارند و بتوانند در مسير اهداف انقلاب حركت و به جامعه خدمت كنند، انجام دهيم؛ بنابراين همه در اصل انتخابات شركت مي‌كنيم.

به گزارش ايسنا، در ادامه اين سوال پرسيده شد كه در شرايط فعلي، اموري كه برتصميم‌گيري شما اثر مي‌گذارد كدام است؟

خاتمي در پاسخ گفت: ما آزادي، استقلال، پيشرفت و عدالت را مي‌خواهيم، بايد واقع‌بين بود و ايد‌ه‌آل‌گرايي نكرد. معتقدم ايران زمينه‌هاي بسيار مساعدي براي پيشرفت دارد. مردم ما شايسته‌ي برخورداري از آزادي و استقلال هستند و براي اين كار بايد برنامه داشت و بر اين اساس آسان‌ترين كار داشتن برنامه است؛ به‌ويژه براي ما كه تجربه‌ تدوين دو برنامه سوم و چهارم و اجراي كامل برنامه‌ سوم را داشتيم و به مسائل آشنا هستيم و مطالب را مي‌دانيم.

وي افزود: معتقدم در حال حاضر شرايط سخت‌تر شده و نتوانسته‌ايم در مسير اهدافي كه چشم‌انداز و ساير اهداف بلند دارند، حركت كنيم، اما انجام تحول در جامعه و پيشرفت كه هم مردم از نظر اقتصادي در جايگاه مناسب باشند و هم عدالت اجتماعي حاكم شود و هم تهديدات نسبت به ايران كم شود و بسياري از اصولي كه ما بر آن پافشاري مي‌كنيم، حفظ شود، كاملا ميسر است؛ مهم آن است چه كساني و چگونه مي‌توانند كار را انجام دهند.

رييس‌جمهور سابق كشورمان خاطرنشان ساخت: اگر برنامه خوب هم داشته باشيد اما در مقابل با دو مساله روبرو باشيد كه يكي توقع مردم است كه انتظار دارند يك شبه مسائل حل شود ( اين در حالي است كه مسائل يك شبه حل‌شدني نيست اما مي‌توان در آن جهت حركت كرد) و دومين مساله اين كه با كارشكني و تخريب مواجه شويد؛ يعني دستگاه‌هايي كه بايد كمك كنند فقط مردم را تحريك كنند، نمي توان كار كرد.

خاتمي ادامه داد: در رسانه‌ ها و تشكيلات مختلف مطرح شده است كه در زمان بنده فقر، فساد و گراني وجود داشت و اشتغال نبود! اما امروز ان‌شاءالله همه جا گل و بلبل شده است.

وي افزود: اگر شرايط به اين صورت باشد كه واقع‌بينانه بتوان با مردم حرف زد و برنامه ارائه داد و بعد مطمئن بود كه اين برنامه‌ها در عمل پياد مي‌شوند، و از طرف ارگان‌ها و نهادها پشتيباني شود يا حداقل كارشكني نشود،  مي‌توان كار كرد.

آزادي و حفظ حرمتها در انتخابات

خاتمي در ادامه اين جلسه در پاسخ به سوالي درباره اين كه بهترين استراتژي براي حضور كليه گروه‌ها، اقشار سياسي و به‌ويژه دانشجويان چيست؟ گفت: آنچه براي انتخابات لازم است وجود آزادي‌ فضاي انتخابات،‌ اطمينان از اين كه راي مردم مورد حرمت قرار گيرد و همچنين زمينه‌سازي براي رقابت است؛ يعني دوستان از هر جناح و گروه و حزبي ابتدا برنامه خود را عرضه كنند و زمينه و اطمينان داده شود كه نمايندگان واقعي جريان‌هاي فكري و گروهي مي‌توانند در عرصه انتخابات حاضر و گروه‌ها و جريان‌هاي بيرون بدون تخريب يكديگر به ترويج برنامه‌هاي خود بپردازند.
وي ادامه داد: من معتقدم اصول‌گرايي به آن معنا كه ما گفتيم راه نجات كشور، تقويت آرمان‌هاي انقلاب و خدمت به مردم است؛ اما در عين حال اين مردم هستند كه بايد نظر و راي بدهند و طبعا اگر فضا،‌ فضاي اطمينان‌بخش باشد، هر رايي كه مردم دهند، بايد مورد اطمينان قرار گيرد و همه به آن احترام بگذارند.

خاتمي تصريح كرد: اگر مردم با اميد در صحنه حاضر شوند، ترديدي ندارم كه نتيجه رايشان در جهتي خواهد بود كه در مسير تامين خواست‌هاي ملت ايران، آزادي، استقلال، پيشرفت و رفع تهديدهاست. مردم بايد در صحنه حضور يابند.

خاتمي با بيان اين كه همه كار دست ما نيست و بخشي در دست برگزاركنندگان است گفت: بخشي از اين كار ارائه برنامه‌هاي روشن و جذاب براي جذب بيشتر مردم به پاي صندوق‌هاي راي است. در صورت حصول چنين شرط‌هايي، هر رايي كه حاصل شود بايد به آن احترام گذاشت.

وي در ادامه در پاسخ به پرسشي مبني بر اين كه آيا استراتژي‌اي براي مبارزه با كارشكني‌ها وجود دارد، با تاكيد بر اين كه يقينا بايد در اين زمينه كار شود، ‌توضيح داد: همه چيز دست ما نيست. شما ديديد كه در جريان انتخابات گذشته در امر تاييد صلاحيت‌ها چه شد و چه نيروهاي برجسته‌ انقلابي سابقه‌داري از صحنه حذف شدند.

رهبر جبهه اصلاحات افزود: در جريان انتخابات مجلس هشتم از 290 كرسي مجلس، جبهه‌ اصلاحات با همه‌ي تسامحي كه داشت در 104 كرسي امكان رقابت داشت. ديديد كه در اين 104 كرسي نزديك به 60 نفر به صحنه آمدند، ‌جو جامعه اين‌چنين است. آيا اگر در 290 كرسي نامزدهاي اصلاح‌طلب حضور داشتند، امروز بالاي 50 درصد اين مجلس در اختيار اصلاح‌طلبان نبود؟

رييس‌جمهور سابق كشورمان هم‌چنين در واكنش به برخي شعاري با محتواي « مرگ بر ...» در سالن گفت: اصلا شعار مرگ ندهيد، بحث دوستانه داريم.

خاتمي در ادامه سخنانش اظهار كرد: اين كه بگذارند چه كساني در عرصه بيايند و نيايند، يك مساله است، گرچه متاسفانه امروز تائيد يا ردصلاحيت‌ها اثر مثبت يا منفي در جامعه ندارد و اين براي ما باعث تاسف است، بدين معنا كه ارزيابي در اين زمينه براي جامعه‌ ما چندان مورد توجه نيست.

وي افزود: ما از موضع دفاع از اسلام و جمهوري اسلامي مي‌گوييم بايد در جامعه طوري باشد كه اين طور تلقي شود كه هر كس با او برخورد مي‌شود، انسان مجرم خطرناكي است نه اينكه اين شائبه ايجاد شود كه در برخي مواقع فقط به خاطر انتقاد و آن هم نه اعتراض، با افراد برخورد مي‌شود يا افرادي به دليل داشتن سليقه خاص سياسي رد صلاحيت مي‌شوند، ولو اين كه سابقه آن‌ها در انقلاب و ساير مسائل از برخي كساني كه ردصلاحيت مي‌كنند، بيشتر باشد.

خاتمي تصريح كرد: همه چيز دست ما نيست. ما فقط مي‌توانيم اعتراض و مساله را مطرح كنيم، به همين دليل بايد تلاش شود افرادي كه به هر حال توان ردصلاحيت آن‌ها نيست يا ردصلاحيت آن‌ها هزينه‌ي زيادي دارد بيشتر در صحنه شركت كنند.

وي ادامه داد: اگر اين مشكل نبود افراد باصلاحيتي وجود داشتند كه مي‌توانستند در انتخابات شركت كنند و مورد توجه مردم قرار گيرند و خدمت كنند.

رييس بنياد باران توضيح داد: افرادي كه انتخابات را برگزار مي‌كنند رسالت و وظيفه‌ خود را پاسداري از راي مردم بدانند و احساس نكنند وظيفه شرعي آن‌ها اين است كه يك چيز خاصي تحقق پيدا كند، ولو آن كه خلاف راي مردم باشد.

وي ادامه داد: اين احساس اگر وجود داشته باشد اين كه ما مي‌گوييم بايد كساني در جمهوري اسلامي مسئوليت داشته باشند كه واقعا به راي مردم معتقد باشند، واقعا معتقد باشند كه امام فرمود ميزان راي ملت است، اين اصل راهبردي است، نه اينكه خيال كنند جمهوري اسلامي جنبه‌ ظاهري دارد و راي مردم هيچ اعتباري ندارد و حتي قانون اساسي نيز مورد توجه نيست.

رييس موسسه بين‌المللي گفت‌وگوي فرهنگ‌ها و تمدن‌ها ادامه داد: انتخابات بايد طوري باشد كه نظارت كامل از سوي ملت و نمايندگاني كه ممكن است مورد ستم قرار گيرند، واقع شود؛ اما متاسفانه در انتخابات مجلس نتوانستيم اين موضوع را صددرصد اجرا كنيم؛ ولي دوستان سازوكاري را انجام دادند تا بتوانند نظارت را انجام دهند و حتي‌الامكان چهر‌ه‌هاي مطلوبي حضور پيدا كنند و از راي مردم حمايت شود.